Strona główna » PTG » Posiadam » Rodzinne rozważania
| Rodzinne rozważania [wiadomość #2620] |
Sat, 22 August 2009 23:55  |
eldroza54
Wiadomości: 37
Dołączył(a): December 2008
|
Member |
|
|
dr Joanna Przyklenk z Zakadu Historii Jzyka Polskiego,
dr Katarzyna Wyrwas z Uniwersytetu lskiego.
Terminologia pokrewiestwa i powinowactwa
KREWNI WSTPNI (-3)
pradziad (dla prawnuka, prawnuki)
prababa (dla prawnuka, prawnuki)
KREWNI WSTPNI (-2), AGNACI - OJCZYCI i KOGNACI - MACIERZYCI
dziad ojczysty / macierzysty (dla wnuka, wnuki)
baba ojczysta / macierzysta (dla wnuka, wnuki)
KREWNI BOCZNI (-2), AGNACI - OJCZYCI i KOGNACI - MACIERZYCI
prastryj (przestryj, dziad stryjeczny) = brat dziada
prawuj* (przedwie, dziad wujeczny) = brat baby
praciota* (przeciota*, baba cioteczna) = siostra dziada / baby
POWINOWACI (-2)
prastryjna* (baba stryjeczna) = ona brata dziada
prawujna* (baba wujeczna) = ona brata baby
prapociot* (dziad cioteczny) = m siostry dziada / baby
prawiekier* = dziad ma (dla prasnechy)
prawiekra* = baba ma (dla prasnechy)
prate* = dziad ony (dla prazicia)
pratecia* = baba ony (dla prazicia)
KREWNI WSTPNI (-1), AGNACI
ojciec (dla syna, crki)
KREWNI BOCZNI (-1), AGNACI
stryj (rodzony) = brat ojca (dla synowca, synowicy)
ciota (ojczysta) = siostra ojca (dla brataca, bratanicy)
stryj stryjeczny = syn brata dziada ojczystego (dla niecia, nieciory)
ciota stryjeczna = crka brata dziada ojczystego (dla niecia, nieciory)
stryj wujeczny = syn brata baby ojczystej (dla niecia, nieciory)
ciota wujeczna = crka brata baby ojczystej (dla niecia, nieciory)
stryj cioteczny = syn siostry dziada ojczystego lub baby ojczystej (dla niecia, nieciory)
ciota cioteczna = crka siostry dziada ojczystego lub baby ojczystej (dla niecia, nieciory)
KREWNI WSTPNI (-1), KOGNACI
matka (dla syna, crki)
KREWNI BOCZNI (-1), KOGNACI
wuj (rodzony) = brat matki (dla siostrzeca, siostrzenicy)
ciota (macierzysta) = siostra matki (dla siostrzeca, siostrzenicy)
wuj stryjeczny = syn brata dziada macierzystego (dla niecia, nieciory)
ciota stryjeczna = crka brata dziada macierzystego (dla niecia, nieciory)
wuj wujeczny = syn brata baby macierzystej (dla niecia, nieciory)
ciota wujeczna = crka brata baby macierzystej (dla niecia, nieciory)
wuj cioteczny = syn siostry dziada macierzystego lub baby macierzystej (dla niecia, nieciory)
ciota cioteczna = crka siostry dziada macierzystego lub baby macierzystej (dla niecia, nieciory)
POWINOWACI (-1)
stryjna = ona brata ojca (dla pociotka, pociotki)
wujna = ona brata matki (dla pociotka, pociotki)
pociot = m siostry ojca, m siostry matki (dla pociotka, pociotki)
wiekier = ojciec ma (dla snechy)
wiekra (wiekrew) = matka ma (dla snechy)
te (cie) = ojciec ony (dla zicia)
tecia (cia) = matka ony (dla zicia)
ojczym (dla pasierba, pasierbicy)
macocha (dla pasierba, pasierbicy)
ojciec chrzestny (dla chrzeniaka, chrzenicy)
matka chrzestna (dla chrzeniaka, chrzenicy)
KREWNI BOCZNI (0)
brat (dla brata, siostry)
siostra (dla brata, siostry)
pbrat = syn jednego z rodzicw z poprzedniego zwizku (dla pbrata, psiostry)
psiostra = crka jednego z rodzicw z poprzedniego zwizku (dla pbrata, psiostry)
brat stryjeczny = syn brata ojca (dla brata stryjecznego, siostry stryjecznej)
siostra stryjeczna = crka brata ojca (dla brata stryjecznego, siostry stryjecznej)
brat wujeczny = syn brata matki (dla brata ciotecznego, siostry ciotecznej)
siostra wujeczna = crka brata matki (dla brata ciotecznego, siostry ciotecznej)
brat cioteczny = syn siostry ojca / matki (dla brata wujecznego / ciotecznego, siostry wujecznej / ciotecznej)
siostra cioteczna = crka siostry ojca / matki (dla brata wujecznego / ciotecznego, siostry wujecznej / ciotecznej)
brat prastryjeczny = wnuk brata dziada (dla brata prastryjecznego, siostry prastryjecznej)
siostra prastryjeczna = wnuka brata dziada (dla brata prastryjecznego, siostry prastryjecznej)
brat prawujeczny = wnuk brata baby (dla brata praciotecznego, siostry praciotecznej)
siostra prawujeczna = wnuka brata baby (dla brata praciotecznego, siostry praciotecznej)
brat pracioteczny = wnuk siostry dziada / baby (dla brata prawujecznego / praciotecznego, siostry prawujecznej / praciotecznej)
siostra pracioteczna = wnuk siostry dziada / baby (dla brata prawujecznego / praciotecznego, siostry prawujecznej / praciotecznej)
POWINOWACI (0)
m (dla ony)
ona (dla ma)
dziewierz = brat ma (dla bratowej)
jtrew = ona brata ma (dla jtrwi)
zewa = siostra ma (dla bratowej)
zewin* = m siostry ma (dla szurzyny)
szurzy = brat ony (dla swaka)
szurzyna* = ona brata ony (dla zewina)
wie = siostra ony (dla swaka)
paszenog = m siostry ony (dla paszenoga)
swak = m siostry (dla szurzego, dla wieci)
bratowa = ona brata (dla dziewierza, dla zewy)
brat przyrodni (dla brata przyrodniego, siostry przyrodniej; nie maj wsplnego rodzica)
siostra przyrodnia (dla brata przyrodniego, siostry przyrodniej; nie maj wsplnego rodzica)
swat, wspwiekier* = ojciec ma crki
swatew*, wspwiekra* = matka ma crki
wspte* = ojciec ony syna
wsptecia* = matka ony syna
kum (kmoter) = ojciec chrzeniaka / chrzenicy, ojciec chrzestny syna / crki / chrzeniaka / chrzenicy (dla kuma, kumy)
kuma (kmotra) = matka chrzeniaka / chrzenicy, matka chrzestna syna / crki / chrzeniaka / chrzenicy (dla kuma, kumy)
KREWNI ZSTPNI (+1)
syn (dla ojca, matki)
crka (dla ojca, matki)
KREWNI BOCZNI (+1)
synowiec = syn brata (dla stryja)
synowica = crka brata (dla stryja)
brataniec = syn brata (dla cioty)
bratanica = crka brata (dla cioty)
siostrzeniec = syn siostry (dla wuja, cioty)
siostrzenica = crka siostry (dla wuja, cioty)
nie** (nie) = wnuk stryja, wnuk wuja, wnuk cioty (dla stryja / wuja stryjecznego / wujecznego / ciotecznego, cioty stryjecznej / wujecznej / ciotecznej)
nieciora** = wnuka stryja, wnuka wuja, wnuka cioty (dla stryja / wuja stryjecznego / wujecznego / ciotecznego, cioty stryjecznej / wujecznej / ciotecznej)
POWINOWACI (+1)
zi = m crki (dla tecia, teci)
snecha = ona syna (dla wiekra, wiekrwi)
pasierb (dla ojczyma, macochy)
pasierbica (dla ojczyma, macochy)
chrzeniak (dla ojca chrzestnego, matki chrzestnej)
chrzenica (dla ojca chrzestnego, matki chrzestnej)
pociotek (dla stryjny, wujny, pociota)
pociotka (dla stryjny, wujny, pociota)
KREWNI ZSTPNI (+2)
wnuk (dla dziada, baby)
wnuka (dla dziada, baby)
POWINOWACI (+2)
prazi* = m wnuki (dla pratecia, prateci)
prasnecha* = ona wnuka (dla prawiekra, prawiekry)
KREWNI ZSTPNI (+3)
prawnuk (dla pradziada, prababy)
prawnuka (dla pradziada, prababy)
Uwaga: o pokrewiestwie mwimy, gdy jedna osoba jest przodkiem drugiej (np. ojciec – syn) lub gdy obie maj wsplnego przodka (np. brat – siostra). O powinowactwie mwimy, gdy dane osoby nie s spokrewnione i ich relacja opiera si na zawartym maestwie (np. m – ona), przysposobieniu itd.
Cz podanych terminw wychodzi z uycia lub ju zostaa zapomniana, niektre kilka wiekw temu. W zestawieniu pominito specjalne wypadki powinowactwa, jak np. mamka, brat mleczny (karmiony piersi tej samej kobiety), siostra mleczna, niaka.
* – terminy hipotetyczne, sabo zawiadczone lub niepewne (w tym kalki nazw aciskich itd.)
** – terminy o znaczeniu niepewnym (tu podano znaczenie za Bakowskim)
Wspczesny jzyk polski dysponuje o wiele prostsz terminologi pokrewiestwa i powinowactwa, na ktr skadaj si terminy pradziadek, prababka, dziadek, babka, ojciec, matka, wujek, ciotka, te, teciowa, brat, siostra, kuzyn, kuzynka, szwagier, szwagierka, syn, crka, bratanek, bratanica, siostrzeniec, siostrzenica, zi, synowa, wnuk, wnuczka, prawnuk, prawnuczka. Z pozostaych najczciej uywa si terminu bratowa, czasem stryj, stryjek, natomiast okrelenia chrzestny, chrzestna, chrzeniak, chrzenica coraz czciej przestaj by czone z powinowactwem (niebagateln rol odgrywa zwyczaj wybierania na chrzestnych osb z rodziny, ktre pozostaj ju w jakim stosunku pokrewiestwa lub powinowactwa z dzieckiem). O ojczymie i macosze czciej mwi si po prostu ojciec, matka, ewentualnie uywa si terminw opiekun, opiekunka.
pozdrawiam - tomek
|
|
|
|
| Odp: Rodzinne rozważania [wiadomość #2621 jest odpowiedzią na wiadomość #2620] |
Sat, 22 August 2009 23:58  |
eldroza54
Wiadomości: 37
Dołączył(a): December 2008
|
Member |
|
|
Witam !!!!!!
Nie jestem pewna czy postpiam dobrze ,e wkleiam tu wypowied Tomka - ale chodzio mi o to aby zna nazwy pokrewiestwa .
Jeli co nie tak postpiam - to prosz da mi zna . Pozdrawiam .Elbieta
|
|
|
|
Idź do forum:
Aktualny Czas: Fri Oct 16 01:12:18 GMT+2 2026
Łączny czas generowania strony wyniósł $1 sekund
|
Forum PTG
Szukaj
Pomoc
Użytkownicy
Zarejestruj się
Zaloguj się
Strona główna
