You are here: Chronicle

07.10.2010 - Sympozjum w NDAP

7 października 2010 w siedzibie NDAP odbyło się sympozjum pt. DIGITALIZACJA I INDEKSACJA AKT STANU CYWILNEGO. PROJEKT PILOTAŻOWY. Spotkanie było zapowiadane jako „próba podsumowania projektu PolskiegoTG-NDAP”, jednak prócz tego kolejne prezentacje pozwalały się przekonać o tym, jak wszelkie próby digitalizowania i indeksowania przebiegają w różnych AP w kraju.

Pani Anna Laszuk (NDAP) przedstawiła temat „Indeksy do ksiąg stanu cywilnego w archiwach państwowych”, który był ogólnym przeglądem tego, co w kierunku digitalizacji i indeksacji zasobów archwialnych robi się w poszczególnych AP. Jak powiedziała autorka wykładu: „Z otrzymanych informacji wynika, że spośród 31 archiwów przechowujących akta metrykalne i stanu cywilnego, 15 nie prowadziło prac we własnym zakresie przy tworzeniu indeksów akt osobowych w postaci elektronicznej. 15 archiwów podejmowało do tej pory lokalne próby wytworzenia indeksów osobowych.” (ostatnie – AP w Szczecinie – nie tworzy indeksu osobowego, a skupia się na indeksie geograficznym zawierajacym spis miejscowości wchodzących w skład poszczególnych parafii). Wszystkie projekty poszczególnych AP zostały pobieżnie omówione. Najważniejsze, a zarazem najtrudniejsze do pokonania przy tworzeniu projektu ogólnopolskiego, jest to, że każde AP tworzy indeksy według własnych, często bardzo rozbieżnych wzorów.


Kolejny wykład („Indeksy aktów stanu cywilnego jako edycje źródeł historycznych”) poprowadził Andrzej Nowik z PolskiegoTG. Mówił o tym, o czym niestety zapomina wielu historyków – jak ważnym źródłem historycznym są akta metrykalne. „Zazwyczaj rzadko patrzy się na akta stanu cywilnego jako źródło historyczne. Na ten stan rzeczy złożyło się w dużym stopniu to, że w opini wielu historyków, czy przede wszystkim specjalistów od demografii historycznej, księgi metrykalne są mało miarodajnym źródłem nie tyle historycznym, co do stwierdzania takich faktów, które są potrzebne w opracowaniach demografii historycznej.” Specjaliści niejednokrotnie powołują się na liczne błędy i nieścisłości występujące w aktach metrykalnych. Andrzej Nowik zaznaczył, ze często takie opinie wynikają z nieznajomości tego rodzaju dokumentów, a „w warunkach polskich, dla wielu terytoriów, dla wieluokresów historycznych, są to jedyne źródła historyczne o charakterze masowym”. Podkreślał też, że powstające indeksy i kolejne zapisy w nich powinny być wierną kopią zapisów w księgach. Temat jak powinny być przepisywane dane osobiste – tłumaczone na polski czy w pisowni oryginalnej – wracał jeszcze niejednokrotnie.

Jacek Młochowski (PolskieTG, „Wyszukiwarka nazwisk i struktura danych w bazie akt stanu cywilnego”) zaprezentował działanie i możliwości nowych baz na stronie PolskiegoTG. I tak prócz funkcjonującej od dawna Geneteki pojawiły się dwie nowe bazy: www.asc.genealodzy.pl i www.metryki.genealodzy.pl.

Po krótkiej przerwie pan Leszek Franciszkiewicz (AP Płock) opowiedział o prowadzonym w jego Archiwum projekcie GENea („GENea – indeksacja i digitalizacja akt stanu cywilnego w Archiwum Państwowym w Płocku. Założenia, realizacja, pierwsze wnioski”). Projekt obejmuje zeskanowanie, indeksacje i utworzenie bazy dla ksiąg akt stanu cywilnego Parafii rzymsko-katolickiej w Płocku z okresu 1826-1907 i Parafii w Radziwiu z lat 1826-1909. Dostępna w internecie baza zawiera obecnie prawie 100 tys. aktów.

Pan Rafał Magryś (NAC) opowiedział o projekcie ZOSIA i szukajwarchiwach.pl. Pierwszy z nich – Zintegrowany System Informacji Archiwalnej – ma być opracowaniem infortmacji o zbiorach archiwalnych, nie tylko tych z AP, ale również z innych archiwów. Szukajwarchiwach.pl pozwala na przeszukanie jednostek archiwalnych z Archiwów Państwowych w Poznaniu oraz Lublinie (wraz z oddziałami), a w wypadku AP Lublin również oglądać kopie cyfrowe części zbiorów tego archiwum.

Jako ostatni wystąpił pan Krzysztof Wiśniewski (AP m. st. Warszawy Oddział w Pułtusku), który przedstawił temat „Indeksacja akt stanu cywilnego w Oddziale w Pułtusku Archiwum Państwowego m. st. Warszawy”. Indeksacja odbywa się tam we współpracy z Powiatowym Urzędem Pracy. Procesem tym zajmują się stażyści, którzy dane z akt matrykalnych wprowadzają do formularzy indeksacyjnych.

Na zakończenie słuchacze mogli zadawać pytania i zgłaszać swoje pomysły oraz wątpliwości. Po raz kolejny wielkie poruszenie na sali wywołał temat formy zapisu danych. Niektórzy byli za tłumaczeniem imion i ujednolicaniem nazwisk, inni utrzymywali wersję, że powinno zachowywać się oryginbalną formę.

Całe spotkanie pokazało, jak wielki krok na przód został wykonany – Archiwa Państwowe i genealodzy są gotowi do współpracy. Pozostaje jednak jeszcze wiele spraw do ustalenia, a kolejne projekty na pewno pomogą uchwycić następne rzeczy do poprawki, a wszystko to, by stworzyć jak najlepszą bazę akt metrykalnych.


 

Anna M. Krzyżankowska-Glińska